Ouderschapsverlof

Werk je in de kinderopvang en krijg je een kind? Dan krijg je vrijwel altijd te maken met ouderschapsverlof. Een mooie regeling, maar ook eentje die in de praktijk vragen oproept. Hoe werkt het precies? Wie betaalt wat? En wat betekent dit voor jou als werkgever of collega op de groep?

Wat is ouderschapsverlof? #

Ouderschapsverlof is een wettelijk recht waarmee je tijdelijk minder kunt werken om voor je kind te zorgen.

Je hebt recht op: 26 keer je wekelijkse arbeidsduur

Werk je 24 uur per week? Dan heb je recht op 624 uur verlof.

Het verlof bestaat uit:

• 9 weken betaald ouderschapsverlof (in het eerste levensjaar)
• 17 weken onbetaald verlof

Waar komt deze regeling vandaan? #

Ouderschapsverlof is vastgelegd in de Wet arbeid en zorg (WAZO) en komt voort uit Europese afspraken. Het is dus eigenlijk geen onderdeel van de CAO!

Het doel:

• Werk en privé beter in balans brengen
• Meer ruimte voor ouders om zelf voor hun kind te zorgen
• Betere verdeling van zorgtaken

Sinds 2022 is daar het betaald ouderschapsverlof bij gekomen, waardoor het voor meer medewerkers haalbaar is geworden om verlof op te nemen.

Hoe werkt het in de praktijk? #

Aanvragen #

Je vraagt ouderschapsverlof minimaal 2 maanden vooraf aan bij je werkgever.

Daarbij geef je aan:

• Wanneer je verlof ingaat
• Hoeveel uren je wilt opnemen
• Hoe je het wilt spreiden (bijv. 1 dag per week)

Salaris en verwerking: hoe zit dat precies? #

Dit is een belangrijk punt waar vaak onduidelijkheid over ontstaat.

Op het moment dat je ouderschapsverlof opneemt, werk je minder uren en dus daalt je salaris vanuit de werkgever. Daar tegenover staat: een uitkering van het UWV voor het betaalde ouderschapsverlof (70% van je dagloon)

In de praktijk betekent dit:

• Werkgever verlaagt je contracturen/salaris voor de verlofuren
• Werkgever vraagt de UWV-uitkering aan
• De uitkering wordt meestal via de werkgever aan jou uitbetaald

Je loonstrook verandert dus:

• Minder salaris vanuit werkgever
• Aanvulling via ouderschapsverlof-uitkering

Let op: dit kan invloed hebben op bijvoorbeeld pensioenopbouw en toeslagen.

Wie betaalt het ouderschapsverlof? #

Het UWV betaalt het betaald ouderschapsverlof, niet de werkgever.

De werkgever:

• Vraagt de uitkering aan
• Verwerkt deze administratief
• Betaalt deze vaak door via het salaris

De verantwoordelijkheid voor de regeling en betaling ligt dus bij het UWV, maar de uitvoering loopt via de werkgever.

Uitbetaling in de praktijk: wie betaalt wanneer? #

In de praktijk betaalt de werkgever het betaald ouderschapsverlof meestal eerst zelf uit als voorschot.

Dat werkt als volgt:

• De werkgever verlaagt het salaris voor de uren die niet gewerkt worden
• Tegelijkertijd betaalt de werkgever de uitkering voor betaald ouderschapsverlof uit aan de medewerker
• Vervolgens vraagt de werkgever deze uitkering terug bij het UWV

Dit betekent dat de werknemer gewoon zijn inkomen ontvangt via de normale loonbetaling, zonder te hoeven wachten op het UWV.

Hoewel het UWV uiteindelijk verantwoordelijk is voor de betaling, ligt de voorfinanciering dus bij de werkgever.

In sommige gevallen kan een werkgever ervoor kiezen om pas uit te betalen nadat de UWV-uitkering is ontvangen, maar dit komt in de praktijk weinig voor. In de kinderopvang is voorfinanciering door de werkgever de meest gebruikte werkwijze, omdat dit zorgt voor duidelijkheid en inkomenszekerheid voor medewerkers.

Wat betekent dit voor werkgevers in de kinderopvang? #

In de kinderopvang is ouderschapsverlof extra voelbaar door de impact op roosters en bezetting.

✔ Verlof toestaan (wettelijke verplichting) #

Ouderschapsverlof is een recht. Je mag het niet weigeren, alleen de spreiding aanpassen bij zwaarwegende bedrijfsbelangen.

✔ Administratieve verplichtingen #

De werkgever:

• Doet de aanvraag bij het UWV
• Verwerkt de uitkering in de salarisadministratie
• Houdt verlof en uren goed bij

Belangrijk: de werkgever voert uit, maar het UWV is verantwoordelijk voor de regeling en betaling.

✔ Mutaties en wijzigingen #

Verlof verandert in de praktijk regelmatig.

• Werkgevers moeten wijzigingen direct doorgeven aan het UWV
• Er is geen vaste limiet: elke relevante wijziging moet worden verwerkt

Denk aan:

• Stopzetten van verlof
• Wijziging in uren
• Andere spreiding

Tijdig doorgeven voorkomt correcties achteraf.

✔ Roosters en continuïteit #

Daarnaast blijft de grootste uitdaging:

• Vervanging regelen
• Teams in balans houden
• Continuïteit op de groep waarborgen

Wat wordt er van medewerkers verwacht? #

✔ Op tijd aanvragen #

Minimaal 2 maanden vooraf.

✔ Duidelijke afspraken maken #

Over dagen, uren en duur.

✔ Wijzigingen bespreken #

Altijd in overleg met de werkgever.

FAQ: veelgestelde vragen over ouderschapsverlof #

Krijg ik altijd betaald ouderschapsverlof? #

Alleen de eerste 9 weken zijn betaald — en alleen als je ze opneemt in het eerste levensjaar van je kind.

Kan mijn werkgever ouderschapsverlof weigeren? #

Nee. Het is een wettelijk recht. Alleen de spreiding kan in uitzonderlijke gevallen aangepast worden.

Wat gebeurt er als ik ziek word tijdens ouderschapsverlof? #

Dan kan het ouderschapsverlof (deels) worden stopgezet. In dat geval gelden de normale regels voor ziekte. Dit moet wel afgestemd worden met de werkgever.

Kan ik mijn ouderschapsverlof wijzigen? #

Ja, maar altijd in overleg met je werkgever. De werkgever moet wijzigingen ook doorgeven aan het UWV.

Heeft ouderschapsverlof invloed op mijn salaris? #

Ja:

• Je salaris daalt voor de uren die je niet werkt
• Je krijgt (deels) een UWV-uitkering als vervanging

Heeft het invloed op mijn pensioen of toeslagen? #

Dat kan. Omdat je minder salaris ontvangt, kan dit effect hebben op:

• Pensioenopbouw
• Huur- of zorgtoeslag