Bij ziekte denken veel medewerkers in eerste instantie aan hun rechten. Logisch: je hebt recht op loondoorbetaling, begeleiding en bescherming. Maar wat vaak wordt vergeten, is dat daar ook duidelijke verplichtingen tegenover staan.
Een arbeidsovereenkomst betekent namelijk dat je arbeid levert, waarvoor de werkgever loon betaalt. Als je ziek bent en tijdelijk niet kunt werken, verandert dat uitgangspunt. Maar het verdwijnt niet. Van medewerkers wordt verwacht dat zij zich actief inzetten om weer aan het werk te gaan.
Werk je niet mee aan je re-integratie? Dan kan dat directe gevolgen hebben voor je salaris en uiteindelijk ook voor je dienstverband.
Re-integratie is geen keuze, maar een verplichting
Wanneer je ziek bent, geldt de Wet verbetering poortwachter. Deze wet verplicht zowel werkgever als medewerker om actief te werken aan terugkeer naar werk.
Dat betekent dat je als medewerker onder andere verplicht bent om:
- bereikbaar te zijn voor je werkgever en de bedrijfsarts
- mee te werken aan afspraken en controles
- actief bij te dragen aan je herstel
- passend werk te accepteren
- mee te werken aan een plan van aanpak
Re-integratie is dus geen vrijblijvende keuze, maar een verplicht onderdeel van het dienstverband.
De focus ligt vaak op rechten, niet op plichten
In de praktijk ligt de nadruk vaak op wat een medewerker “mag” of “krijgt” bij ziekte. Bijvoorbeeld:
- recht op salaris
- recht op begeleiding
- recht op rust en herstel
Maar minstens zo belangrijk zijn de verplichtingen. Zonder actieve inzet van de medewerker is terugkeer naar werk vaak niet mogelijk.
Ziek zijn betekent niet dat alle verplichtingen tijdelijk verdwijnen. Het betekent dat er tijdelijk andere afspraken gelden, met als doel terugkeer naar werk.
Ziekmelden is geen oplossing voor werkproblemen
Het komt voor dat medewerkers zich ziekmelden vanwege spanningen, een conflict of ontevredenheid op het werk. Hoewel dat begrijpelijk kan voelen, lost het het onderliggende probleem niet op. In veel gevallen blijft het probleem bestaan en kan het zelfs groter worden. Bovendien kan het de re-integratie bemoeilijken en vertragen.
Het is daarom belangrijk om onderscheid te maken tussen ziekte en andere werkgerelateerde problemen. Niet elke lastige situatie is een reden voor ziekteverzuim.
Wat betekent afwezigheid voor de werkgever?
De gevolgen van ziekteverzuim worden vaak onderschat. Voor werkgevers heeft afwezigheid van een medewerker grote impact.
- het salaris moet (gedeeltelijk) worden doorbetaald
- er moet vervanging worden geregeld, vaak tegen extra kosten
- de werkdruk voor collega’s neemt toe
Ook als een werkgever verzekerd is voor verzuim, blijven de kosten hoog. Verzuimverzekeringen zijn kostbaar en dekken niet alle indirecte kosten. Denk aan productieverlies, inzet van tijdelijke krachten en organisatorische druk. Daarmee zijn de premies zeer fors en nemen deze toe als er een hoog % ziekteverzuim is.
Daarom is het voor werkgevers essentieel dat medewerkers actief meewerken aan hun terugkeer naar werk.
Wat gebeurt er als je niet meewerkt?
Als een medewerker niet voldoet aan de verplichtingen rondom re-integratie, mag de werkgever maatregelen nemen.
Opschorten van het salaris
Als je je niet houdt aan afspraken, bijvoorbeeld door niet bereikbaar te zijn of niet te verschijnen bij de bedrijfsarts, kan de werkgever de loondoorbetaling tijdelijk opschorten.
Stopzetten van het salaris
Als je structureel niet meewerkt aan je re-integratie, kan de werkgever besluiten om de loondoorbetaling stop te zetten.
Gevolgen bij het UWV
Bij langdurige ziekte beoordeelt het UWV of je voldoende hebt meegewerkt aan je re-integratie. Is dat niet het geval, dan kan dit gevolgen hebben voor een eventuele uitkering.
Gevolgen voor het dienstverband
Wanneer duidelijk is dat een medewerker niet meewerkt aan herstel en re-integratie, kan dit uiteindelijk ook gevolgen hebben voor het voortzetten van de arbeidsovereenkomst.
Re-integratie is niet altijd terug naar je eigen werkplek
Een veelvoorkomende misvatting is dat re-integratie betekent dat je terugkeert naar je eigen groep of locatie. In de praktijk is dat niet altijd de beste oplossing.
Soms is het juist beter om tijdelijk op een andere groep of locatie te werken, of andere werkzaamheden uit te voeren. Het doel is altijd een duurzame terugkeer naar werk.
Een gezamenlijke verantwoordelijkheid
Re-integratie is geen eenzijdig proces. Werkgever en medewerker hebben allebei een rol en verantwoordelijkheid.
De werkgever moet zorgen voor begeleiding en passend werk. De medewerker moet zich actief inzetten om weer aan het werk te gaan.
Alleen als beide partijen zich hiervoor inzetten, is een succesvolle terugkeer naar werk mogelijk.
Meer weten?
Wil je precies weten hoe re-integratie werkt en welke rechten en plichten gelden? Bekijk dan het artikel in de kennisbank over re-integratie in de kinderopvang. Meer lezen over verplichtingen bij ziekte? Bekijk ook het artikel over de Wet verbetering poortwachter.