Wet AVV

De Wet AVV (Wet op het algemeen verbindend en het onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten) regelt wanneer en hoe cao-bepalingen door de overheid algemeen verbindend kunnen worden verklaard voor een hele sector. Deze wet speelt een belangrijke rol bij het toepassen van cao’s, ook in de kinderopvang. Op deze pagina leggen we in begrijpelijke taal uit wat de Wet AVV inhoudt, hoe de procedure werkt en wat dit betekent voor werkgevers en werknemers.

Wat houdt de Wet AVV in? #

De Wet AVV geeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) de bevoegdheid om bepalingen uit een cao:

• algemeen verbindend te verklaren (AVV): de cao geldt dan voor alle werkgevers en werknemers in een bepaalde bedrijfstak of sector, én
• onverbindend te verklaren: als bepalingen in strijd zijn met de wet of het algemeen belang.

Het doel van de Wet AVV is om:

• gelijke minimale arbeidsvoorwaarden in een sector te bereiken;
• oneerlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden te voorkomen;
• werknemers te beschermen tegen te lage of onduidelijke arbeidsvoorwaarden.

Waarom bestaat de Wet AVV? #

Zonder Wet AVV zouden cao’s alleen gelden voor werkgevers en werknemers die partij zijn bij de cao (of lid zijn van een organisatie die cao-partij is). Dat zou kunnen leiden tot:

• grote verschillen in arbeidsvoorwaarden binnen dezelfde sector;
• druk op werkgevers om lagere arbeidsvoorwaarden te hanteren om te concurreren op kosten;
• onzekerheid voor werknemers over hun rechten.

De Wet AVV maakt het mogelijk om cao-afspraken breder te laten gelden, zodat er meer rust, duidelijkheid en gelijkheid ontstaat binnen een bedrijfstak.

Hoe werkt de AVV-procedure volgens de Wet AVV? #

De procedure om cao-bepalingen algemeen verbindend te laten verklaren, verloopt in grote lijnen als volgt:

1. Sluiten van een cao
   Werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties (vakbonden) sluiten samen een cao voor een bedrijfstak of sector.
2. Verzoek tot AVV
   Cao-partijen dienen bij het ministerie van SZW een verzoek tot algemeen verbindend verklaring in voor (delen van) de cao.
3. Toetsing door de minister
   De minister beoordeelt onder andere:
   • of de cao voldoet aan wettelijke eisen,
   • of een voldoende deel van de sector onder de cao valt (meerderheidsvereiste),
   • of de afspraken niet in strijd zijn met wet of algemeen belang.
4. Ter inzage (bedenkingen)
   Het AVV-verzoek wordt gedurende een bepaalde periode (vaak drie weken) ter inzage gelegd. In deze periode kunnen werknemers, werkgevers, organisaties en andere belanghebbenden bedenkingen indienen.
5. Besluit tot AVV
   Na beoordeling van de bedenkingen besluit de minister of (delen van) de cao algemeen verbindend worden verklaard. Dit besluit wordt gepubliceerd in de Staatscourant.
6. Looptijd van de AVV
   Het AVV-besluit geldt voor een beperkte periode (met een maximale duur volgens de wet). Daarna kan een nieuw verzoek of een verlenging nodig zijn.

Belangrijke kenmerken van de Wet AVV #

• Een AVV-besluit geldt tijdelijk en heeft altijd een einddatum.
• De algemeen verbindende werking kan in sommige gevallen tijdelijk worden verlengd (zie ook: verlenging AVV).
• Een cao mag niet met terugwerkende kracht algemeen verbindend worden verklaard over perioden waarin de cao niet van kracht was.
• De minister kan bepalingen ook onverbindend verklaren als ze in strijd zijn met wetgeving of het algemeen belang.

Wat betekent de Wet AVV voor werkgevers? #

Voor werkgevers in een sector waarin een cao algemeen verbindend is verklaard, betekent de Wet AVV dat:

• zij gehouden zijn de cao-bepalingen toe te passen, ook als zij geen lid zijn van een werkgeversorganisatie;
• zij geen arbeidsvoorwaarden mogen hanteren die in strijd zijn met de algemeen verbindend verklaarde cao;
• zij hun HR- en salarisbeleid moeten afstemmen op de cao-tekst en de duur van het AVV-besluit.

Voor kinderopvangorganisaties betekent dit bijvoorbeeld dat bij een AVV voor de CAO Kinderopvang de arbeidsvoorwaarden uit die cao minimaal moeten worden gevolgd.

Wat betekent de Wet AVV voor werknemers? #

Voor werknemers heeft de Wet AVV belangrijke voordelen:

• Je hebt recht op minimaal de cao-arbeidsvoorwaarden, ook als je werkgever geen cao-partij is.
• Je kunt je beroepen op de cao-tekst als je denkt dat jouw arbeidsvoorwaarden niet kloppen.
• Je weet dat collega’s in dezelfde sector onder vergelijkbare voorwaarden werken, wat zorgt voor meer gelijkheid.

In de kinderopvang betekent dit dat pedagogisch medewerkers, BSO-medewerkers en andere functies kunnen rekenen op een gezamenlijk niveau van arbeidsvoorwaarden als de cao voor de sector AVV is.

Wet AVV en kinderopvang #

In de kinderopvangsector is de Wet AVV belangrijk omdat cao-partijen regelmatig verzoeken indienen om de CAO Kinderopvang algemeen verbindend te laten verklaren. Daardoor:

• geldt de cao voor vrijwel alle kinderopvangorganisaties in Nederland;
• kunnen werkgevers zich niet onttrekken aan cao-afspraken door geen lid te zijn van een brancheorganisatie;
• hebben werknemers duidelijkheid over loon, werktijden, toeslagen, verlof en andere rechten.

De actuele status (AVV of niet) kun je terugvinden via cao-publicaties, de Staatscourant, vakbonden of brancheorganisaties.

Checklist: wat kun je zelf controleren? #

• Valt jouw organisatie onder een bepaalde cao (bijv. kinderopvang, sociaal werk, jeugdzorg)?
• Is die cao op dit moment algemeen verbindend verklaard (AVV)?
• Staan de cao en het AVV-besluit genoemd in officiële bronnen (Staatscourant, cao-registers)?
• Komt jouw arbeidsovereenkomst overeen met de cao-afspraken?

Veelgestelde vragen over de Wet AVV #

Geldt de cao ook als mijn werkgever geen lid is van een brancheorganisatie? #

Ja, als een cao algemeen verbindend is verklaard onder de Wet AVV, moeten alle werkgevers binnen de werkingssfeer de cao toepassen, ook zonder lidmaatschap van een werkgeversorganisatie.

Kan een werkgever afwijken van een algemeen verbindend verklaarde cao? #

Een werkgever mag niet afwijken ten nadele van de werknemer. Afwijkingen ten gunste van de werknemer zijn soms mogelijk, afhankelijk van het type cao (minimum- of standaard-CAO) en wat daarover in de cao staat.

Waar vind ik het AVV-besluit? #

AVV-besluiten worden gepubliceerd in de Staatscourant en zijn vaak ook terug te vinden via websites van vakbonden, werkgeversorganisaties en cao-registers.

Wat gebeurt er als een AVV afloopt? #

Als een AVV-besluit afloopt en niet wordt verlengd of vervangen door een nieuw besluit, vervalt de algemeen verbindende werking. De cao kan dan nog wel gelden voor cao-partijen zelf, maar niet langer voor alle werkgevers en werknemers in de sector.

Kort overzicht #

• De Wet AVV regelt het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van cao-bepalingen.
• Via AVV kunnen cao-afspraken voor een hele sector gelden.
• De minister van SZW beslist hierover, na een formele procedure.
• Voor werkgevers betekent dit: cao naleven, ook zonder lidmaatschap.
• Voor werknemers betekent dit: meer bescherming, duidelijkheid en gelijke behandeling.